Mumble/Mumla

Mumble (เดิมชื่อ “Murmur”)

เป็นแอปพลิเคชัน VoIP (Voice over IP) แบบโอเพนซอร์สฟรี ที่มีความหน่วงต่ำ และเป็นที่รู้จักในด้านสถาปัตยกรรมที่แข็งแกร่งและระบบรักษาความปลอดภัยที่เข้มงวด Mumla เป็นแอปพลิเคชันไคลเอ็นต์ Android แบบโอเพนซอร์สหลัก ซึ่งเป็นเวอร์ชันที่ได้รับการพัฒนาต่อยอดจากแอป Plumble ที่เลิกใช้งานไปแล้ว ช่วยให้ผู้ใช้มือถือสามารถเชื่อมต่อกับเครือข่าย Mumble ได้อย่างราบรื่น

ประวัติศาสตร์

Mumble เปิดตัวในปี 2005 โดยออกแบบมาเพื่อนักเล่นเกมเป็นหลัก ที่ต้องการความหน่วงต่ำเมื่อเทียบกับ TeamSpeak หรือ Ventrilo รุ่นแรกๆ Mumble เป็นผู้บุกเบิกมาตรฐานหลายอย่าง รวมถึงการนำตัวแปลงสัญญาณเสียง Opus มาใช้ตั้งแต่เนิ่นๆ และการรวมระบบเสียงระบุตำแหน่งในเกม เมื่อเวลาผ่านไป ลักษณะที่เป็นโอเพนซอร์สและระบบการอนุญาตแบบลำดับชั้น ทำให้มันกลายเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับผู้ดูแลระบบองค์กร ผู้ผลิตพอดแคสต์ และผู้ใช้งานวิทยุสมัครเล่น เมื่อแอปพลิเคชันไคลเอ็นต์ Android ดั้งเดิม (Plumble) หยุดการพัฒนาในปี 2016 ชุมชนได้แยกมันออกมาเป็น Mumla เพื่อให้มั่นใจได้ว่ามีการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องสำหรับ API ของ Android รุ่นใหม่ การรวมระบบ Bluetooth และตัวแปลงสัญญาณปัจจุบัน

คุณสมบัติหลัก

• ความหน่วงต่ำเป็นพิเศษ :ออกแบบมาเพื่อให้เกิดความล่าช้าน้อยที่สุดระหว่างการพูดและการได้ยิน
  
  
• คุณภาพเสียงระดับสูง :ใช้ตัวแปลงสัญญาณ Opus โดยตรง พร้อมด้วยระบบลดเสียงรบกวนในตัว (รวมถึงอัลกอริธึม RNNoise) และระบบตัดเสียงสะท้อน
  
  
• การกำหนดสิทธิ์ที่ซับซ้อน (ACL) :รองรับโครงสร้างช่องสัญญาณเสมือนแบบลึกที่ควบคุมโดยรายการควบคุมการเข้าถึง (ACL) ซึ่งช่วยให้สามารถกำหนดเส้นทางที่ซับซ้อนได้ เช่น การแยกกลุ่มยุทธวิธีที่แตกต่างกัน ในขณะที่อนุญาตให้ผู้ดูแลระบบเพียงคนเดียวส่งข้อมูลผ่านทุกช่องทางพร้อมกันได้
  
  
• ระบบเสียงระบุตำแหน่ง :สำหรับเกมที่รองรับ ระบบจะปรับการแพนเสียงและระดับเสียงตามตำแหน่งและระยะห่างสัมพัทธ์ของผู้เล่นในเกม
  
  
• ไม่มีการติดตามแบบรวมศูนย์ : Mumble ไม่เก็บรวบรวมข้อมูลผู้ใช้ ไม่จัดเก็บประวัติการสนทนา หรือกำหนดให้ต้องลงทะเบียนบัญชีแบบรวมศูนย์
  
  

วิธีการทำงาน (สถาปัตยกรรม)

Mumble ทำงานบนโมเดลไคลเอ็นต์-เซิร์ฟเวอร์อย่างเคร่งครัด โดยส่วนประกอบเซิร์ฟเวอร์ที่ชื่อ Mumble จะจัดการการตรวจสอบสิทธิ์ผู้ใช้ การจัดการช่องสัญญาณ และการกำหนดเส้นทางแพ็กเก็ต

Murmur มีน้ำหนักเบามากและไม่ได้ประมวลผลสตรีมเสียงโดยตรง มันเพียงแค่ส่งต่อข้อมูลเสียงที่เข้ารหัสระหว่างไคลเอ็นต์เท่านั้น ช่องควบคุม (ที่จัดการการแชทข้อความและคำสั่งเซิร์ฟเวอร์) เชื่อมต่อผ่าน TLS ในขณะที่ข้อมูลเสียงเดินทางผ่าน UDP ที่เข้ารหัส AES ด้วย Perfect Forward Secrecy การแยกส่วนนี้ช่วยให้มั่นใจได้ถึงความเร็ว UDP แบบเรียลไทม์สำหรับเสียง ในขณะที่ยังคงรักษาความน่าเชื่อถือของ TCP อย่างเข้มงวดสำหรับการทำงานของระบบ

วิธีใช้งาน

1. การโฮสต์เซิร์ฟเวอร์ (Mumble) : ติดตั้งบนระบบปฏิบัติการโฮสต์ (โดยทั่วไปคือ VPS Linux แบบไม่มีหน้าจอแสดงผล เช่น Debian) ผู้ดูแลระบบแก้ไขmurmur.iniไฟล์การกำหนดค่าเพื่อกำหนดการผูกพอร์ต (ค่าเริ่มต้นคือ 64738) ขีดจำกัดแบนด์วิดท์ และตัวเลือกฐานข้อมูล (ค่าเริ่มต้นคือ SQLite) ผู้ดูแลระบบเข้าสู่ระบบจากไคลเอ็นต์เดสก์ท็อปโดยใช้SuperUserบัญชีที่สร้างขึ้นโดยอัตโนมัติเพื่อสร้างลำดับชั้นของช่องสัญญาณและกำหนด ACLs ด้วยตนเอง

2. การเชื่อมต่อในฐานะไคลเอ็นต์ (Mumla) : ผู้ใช้ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน Mumble สำหรับเดสก์ท็อปหรือแอป Mumla สำหรับ Android เมื่อเปิดใช้งานครั้งแรก ตัวช่วยสร้างจะสร้างใบรับรองคีย์สาธารณะ/ส่วนตัวสำหรับการจัดการข้อมูลประจำตัวที่ปลอดภัย ผู้ใช้จะยืนยันตัวตนผ่านใบรับรองเหล่านี้แทนรหัสผ่าน หลังจากกำหนดค่าไมโครโฟนสำหรับการส่งสัญญาณด้วยเสียง (Voice-Activated Transmission หรือ VAD) หรือการกดเพื่อพูด (Push-to-Talk หรือ PTT) ผู้ใช้จะเชื่อมต่อโดยป้อนที่อยู่ IP หรือโดเมนและพอร์ตของเซิร์ฟเวอร์

การตั้งค่าและมาตรการรักษาความปลอดภัย

• สำรองใบรับรองของคุณ : เนื่องจาก Mumble ใช้ใบรับรองที่สร้างขึ้นในเครื่องในการตรวจสอบสิทธิ์ การสูญหายของอุปกรณ์หรือการติดตั้งระบบปฏิบัติการใหม่หมายถึงการสูญเสียข้อมูลประจำตัวและสิทธิ์ในการใช้งานเซิร์ฟเวอร์ ดังนั้นควรส่งออกและสำรองไฟล์ใบรับรองของคุณอย่างปลอดภัยเสมอ
  
  
• การปรับแต่ง VAD : หากใช้การส่งสัญญาณด้วยเสียง (Voice Activated Transmission หรือ PTT): โปรดปรับค่าเกณฑ์การตรวจจับให้เหมาะสม การตั้งค่า VAD ที่ไม่ถูกต้องจะทำให้เกิด "ไมโครโฟนร้อน" ที่ส่งเสียงรบกวนพื้นหลังอยู่ตลอดเวลา แนะนำให้ใช้ PTT สำหรับเซิร์ฟเวอร์ที่มีผู้ใช้งานจำนวนมาก หรือสำหรับการใช้งานบนมือถือบน Mumla
  
  
• ปกป้องบัญชีผู้ใช้ระดับสูงสุด (SuperUser Account) : รหัสผ่าน Mumble SuperUserสามารถข้ามการควบคุมการเข้าถึง (ACL) ของเซิร์ฟเวอร์ได้ทั้งหมด ควรใช้รหัสผ่านนี้สำหรับการตั้งค่าเริ่มต้นหรือการกู้คืนฉุกเฉินเท่านั้น ห้ามใช้สำหรับการสื่อสารประจำวัน
  
  
• ทดสอบการตั้งค่า ACL : ลักษณะการเรียงลำดับสิทธิ์ของระบบอนุญาตอาจทำให้เกิดความสับสนได้ง่าย ควรทดสอบกฎ ACL ใหม่ด้วยบัญชีผู้ใช้ทั่วไปก่อนนำไปใช้งานจริงเสมอ เพราะการตั้งค่าที่ไม่ถูกต้องอาจทำให้ช่องทางส่วนตัวถูกเปิดเผยต่อผู้เยี่ยมชมทั่วไปโดยไม่ตั้งใจ

ปัจจุบันมีการใช้ Mumble/Mumla ในระบบสื่อสารวิทยุดิจิทัลอย่างไรบ้าง?

Mumble และแอปพลิเคชันบนมือถือที่คล้ายกันได้พัฒนาไปสู่โครงข่ายวิทยุผ่านอินเทอร์เน็ต (RoIP) ที่มีประสิทธิภาพสูง ทำหน้าที่เป็นจุดเชื่อมต่อหลักสำหรับนักวิทยุสมัครเล่น หน่วยงานตอบสนองเหตุฉุกเฉิน และผู้ควบคุมการสื่อสารระยะไกล เนื่องจากมีความหน่วงต่ำมาก ความปลอดภัยที่เข้มงวด และสถาปัตยกรรมเซิร์ฟเวอร์แบบไร้หน้าจอ โปรโตคอลนี้จึงถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายในการเชื่อมต่อผู้ใช้ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตกับสภาพแวดล้อมวิทยุความถี่สูง (RF) ทางกายภาพ

เซิร์ฟเวอร์ Mumble(มักติดตั้ง บนสภาพแวดล้อม Debian ที่มีน้ำหนักเบา) ถูกใช้บ่อยครั้งเป็นศูนย์กลางในการเชื่อมต่อโหมดเสียงดิจิทัลที่แตกต่างกันเข้าด้วยกัน โดยใช้ซอฟต์แวร์เชื่อมต่ออย่าง DVSwitch ผู้ดูแลระบบสามารถเชื่อมต่อช่องสัญญาณ Mumble เข้ากับเครือข่าย D-STAR, กลุ่มสนทนา DMR, ห้อง System Fusion (YSF) และตัวสะท้อนสัญญาณ XLX แบบหลายโปรโตคอลได้โดยตรง ซึ่งช่วยให้ผู้ใช้บนสมาร์ทโฟนหรือพีซีสามารถสื่อสารโดยตรงกับผู้ปฏิบัติงานที่เดินไปมาพร้อมกับวิทยุดิจิทัลแบบพกพาได้

ระบบนิเวศโปรโตคอล M17 ของ Mumble นั้นผสานรวมเข้ากับโครงการเสียงดิจิทัลแบบโอเพนซอร์สสมัยใหม่ เช่น โปรโตคอล M17 อย่างแน่นหนา เนื่องจากทั้งสองระบบอาศัยตัวแปลงสัญญาณที่มีประสิทธิภาพสูงและอัตราบิตต่ำ (เช่น Opus และ Codec2) และหลักการโอเพนซอร์ส จึงมักมีการสร้างเกตเวย์แบบครอสโหมดเพื่อส่งสัญญาณเสียงจากตัวสะท้อน M17 หรือฮอตสปอต MMDVM ไปยังห้อง Mumble โดยตรง ทำให้เกิดการเชื่อมต่อแบบไร้รอยต่อจาก IP ไปยัง RF

แอปพลิเคชันไคลเอ็นต์มือถือเฉพาะทาง (HamMumble) แม้ว่า Mumla จะเป็นไคลเอ็นต์ Android มาตรฐาน แต่ชุมชนวิทยุได้พัฒนาแอปพลิเคชันเฉพาะทางเพิ่มเติม เช่น HamMumble แอปพลิเคชันเหล่านี้สร้างขึ้นโดยเฉพาะสำหรับ RoIP และการควบคุมเกตเวย์ระยะไกล โดยเพิ่มการทำงานร่วมกับฮาร์ดแวร์ที่สำคัญซึ่งขาดหายไปจากแอป VoIP มาตรฐาน:

• การควบคุมด้วยฮาร์ดแวร์ : รองรับอะแดปเตอร์อนุกรม USB เพื่อสั่งงานปุ่มกดพูด (PTT) ผ่านสัญญาณ DTR/RTS
  
  
• การปรับแต่งเสียง :เสียงเริ่มต้นในตัวเพื่อกระตุ้นเกตเวย์ที่เปิดใช้งานโดย VOX, เกนอินพุตที่ปรับได้สำหรับอิมพีแดนซ์ไมโครโฟนที่หลากหลาย และเสียงบี๊บยืนยันที่ปรับแต่งได้
  
  
• การตรวจสอบด้วยภาพ :มาตรวัดระดับเสียง (VU meter) ที่ใช้รหัสสี และตัวจับเวลาพักสายเพื่อป้องกันการหมดเวลาของเครื่องทวนสัญญาณระยะไกล
  
  

ผู้ใช้งาน Mumble สามารถควบคุม สถานีระยะไกลและเชื่อมต่อรีพีทเตอร์ ได้อย่างปลอดภัยผ่านทาง IP การหน่วงเวลาเสียงที่น้อยที่สุดของ Mumble ช่วยให้มารยาทในการใช้วิทยุมาตรฐาน (เช่น การรอให้สัญญาณรีพีทเตอร์ลดลง) ยังคงเป็นไปตามธรรมชาติ ในขณะที่การตรวจสอบสิทธิ์ด้วยใบรับรองกุญแจสาธารณะช่วยป้องกันผู้ใช้ที่ไม่ได้รับอนุญาตจากการกดปุ่มส่งสัญญาณจริง

เครือข่ายฉุกเฉินและการกำหนดเส้นทางเชิงยุทธวิธี ในระหว่างปฏิบัติการกู้คืนจากภัยพิบัติ (เช่น เครือข่าย ARES หรือ RACES) รายการควบคุมการเข้าถึง (ACL) ที่ซับซ้อนของ Mumble จะถูกนำมาใช้สำหรับการกำหนดเส้นทางเชิงยุทธวิธี ผู้ควบคุมเครือข่ายสามารถกำหนดค่าไคลเอนต์ของตนให้ตรวจสอบช่องสัญญาณเชิงยุทธวิธีหลายช่องพร้อมกัน ส่งข้อความส่วนตัวไปยังหัวหน้าทีมเฉพาะ หรือส่งการออกอากาศที่มีลำดับความสำคัญสูงไปยังกลุ่มรีพีเตอร์ที่เชื่อมโยงทั้งหมดพร้อมกันโดยไม่ต้องเปลี่ยนช่องสัญญาณ

ในประเทศไทย บริการ Mumble และ Mumla สำหรับวิทยุสมัครเล่นมักจะให้บริการโดยกลุ่มผู้ใช้งานอิสระ ผู้ดูแลระบบ และทีมงานเฉพาะทาง เช่น E2HUB (e2hub.vra.or.th) หรือ XNexus (adrthai.kozow.com) มากกว่าผู้ให้บริการเชิงพาณิชย์ การเข้าถึงโดยทั่วไปได้รับอนุญาต แต่มีการควบคุมอย่างเข้มงวด เนื่องจากเซิร์ฟเวอร์เหล่านี้มักทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางเชื่อมต่อการสื่อสารทางอินเทอร์เน็ตโดยตรงไปยังเครือข่ายวิทยุสด เช่น D-STAR, M-17, XLX reflectors และห้อง YSF

ข้อกำหนดในการเข้าถึง

• สัญญาณเรียกขานที่ถูกต้อง : คุณต้องมีสัญญาณเรียกขานวิทยุสมัครเล่นที่ได้รับการยอมรับ (เช่น E23JWE) เพื่อส่งสัญญาณอย่างถูกกฎหมายบนเครือข่าย RF ที่เชื่อมโยงกัน
  
  
• การอนุมัติจากผู้ดูแลระบบ : เนื่องจากเซิร์ฟเวอร์ใช้รายการควบคุมการเข้าถึง (ACL) ที่ซับซ้อนในการจัดการการกำหนดเส้นทาง โดยปกติแล้วคุณต้องติดต่อผู้ดูแลระบบเซิร์ฟเวอร์โดยตรง หรือเข้าไปลงทะเบียนยืนยันตัวตนของคุณและรับข้อมูลประจำตัวในการเข้าถึง
  
  

วิธีการเชื่อมต่อ

• การติดตั้งไคลเอ็นต์ : ติดตั้ง Mumble บนคอมพิวเตอร์เดสก์ท็อป หรือใช้แอปพลิเคชันบนมือถือ เช่น Mumla หรือ HamMumble ซึ่งเป็นแอปพลิเคชันเฉพาะสำหรับวิทยุสมัครเล่น
  
  
• การสร้างใบรับรอง : เรียกใช้ตัวช่วยสร้างการตั้งค่าเริ่มต้นเพื่อสร้างใบรับรองคีย์สาธารณะ/ส่วนตัวแบบลงนามด้วยตนเอง ซึ่งจะใช้ในการตรวจสอบตัวตนของคุณกับเซิร์ฟเวอร์อย่างปลอดภัย
  
  
• การกำหนดค่าเซิร์ฟเวอร์ : เพิ่มรายการเซิร์ฟเวอร์ใหม่โดยป้อนชื่อโดเมนหรือที่อยู่ IP เฉพาะของโฮสต์ พร้อมกับพอร์ตการเชื่อมต่อ
  
  
• การกำหนดชื่อผู้ใช้ : โปรดป้อนรหัสเรียกขานอย่างเป็นทางการของคุณเป็นชื่อผู้ใช้ เพื่อให้ผู้ดูแลระบบและผู้ปฏิบัติงานท่านอื่นสามารถระบุตัวตนของคุณได้อย่างง่ายดาย
  
  
• การควบคุมเสียง : กำหนดค่าแอปพลิเคชันของคุณให้ใช้ปุ่มกดเพื่อพูด (PTT) แทนการส่งสัญญาณด้วยเสียง (VAD) เพื่อป้องกันการส่งสัญญาณต่อเนื่องโดยไม่ตั้งใจไปยังเกตเวย์วิทยุอนาล็อกหรือดิจิทัลที่เชื่อมต่ออยู่

ที่มา : 

https://www.mumble.info/

https://github.com/MichTronics76/HamMumble

#XNexus Team
#AmateurRadio
#XLXMultiprotocol
#Analoge #Digital #Radio
#XLXMultiprotocolReflectors #AMBE #Mumla #Mumble
#Dstar #DMR #YSF #NXDN #P25 #M17 #Allstarlink